Aanbetaling vragen in Nederland - wat mag wettelijk en wat werkt praktisch

Elke mobiele schoonheidsprofessional met wie we spreken stelt dezelfde vraag zodra ze besluiten dat aanbetalingen de juiste keuze zijn: mag ik dit eigenlijk wel?

Het korte antwoord is ja. Volgens ACM ConsuWijzer geldt voor diensten geen wettelijk maximum voor een aanbetaling: het bedrag spreek je met je klant af. (Bij de koop van een product is de aanbetaling wettelijk maximaal 50%, maar een behandeling is een dienst.) Wat telt is hoe je het geld int, communiceert en terugbetaalt, niet of je het mag vragen.

Dit artikel loopt door de regels die er het meest toe doen, met de bron erbij, en de praktische setup die je nodig hebt zodat het beleid stand houdt als een klant ooit terugduwt.

Is een aanbetaling hetzelfde als een “consumenten-vooruitbetaling”?

Een aanbetaling op een dienst is een gedeeltelijke vooruitbetaling op de afgesproken prijs. Het is geen aparte “vergoeding” die je bovenop de behandelprijs houdt. Als de klant verschijnt, wordt de aanbetaling verrekend met de eindfactuur. Als ze niet komt, dekt de aanbetaling (een deel van) jouw verlies, mits je voorwaarden dat vooraf zo regelen.

De belangrijkste regels om te kennen:

• Transparantie. Het aanbetalingsbedrag en de voorwaarden waaronder je het houdt of terugbetaalt, moeten zichtbaar zijn voordat de klant boekt. Een regeltje in een bevestigingsmail achteraf is niet voldoende. Bij een online boeking moet je de klant informeren over onder meer de prijs voordat ze gebonden is (artikel 6:230m BW), en algemene voorwaarden stel je vóór of bij het sluiten van de overeenkomst ter beschikking (artikel 6:234 BW).
• Redelijkheid. Een wettelijk vastgelegd percentage bestaat niet. Wel is een beding in algemene voorwaarden dat onredelijk bezwarend is voor de klant vernietigbaar (artikel 6:233 BW), en volgens ACM ConsuWijzer moeten annuleringskosten redelijk zijn en moet het bedrijf kunnen uitleggen waarom. In de praktijk geldt 10-30% van de behandelprijs als redelijk en leidt dat zelden tot discussie.
• Terugbetalen bij annulering. Een klant mag een opdracht altijd annuleren. Heeft ze daar geen geldige reden voor, dan mag je redelijke annuleringskosten rekenen (ACM ConsuWijzer), bijvoorbeeld door de aanbetaling te houden als je dat vooraf zo hebt afgesproken. De gangbare praktijk: annuleert de klant tijdig (24 uur van tevoren is gangbaar voor werk aan huis), dan betaal je de aanbetaling volledig terug; bij een late annulering of no-show houd je haar.
• De 14-dagen bedenktijd. Boekt een klant online, dan is dat een overeenkomst op afstand, en daarvoor geldt in principe 14 dagen bedenktijd. Artikel 6:230p BW kent uitzonderingen. Onderdeel e noemt onder meer diensten “met betrekking tot vrijetijdsbesteding” waarvoor een bepaald tijdstip is afgesproken; of een beauty-behandeling daaronder valt, is niet zwart-wit. Onderdeel d noemt een tweede route: na volledige uitvoering van een dienst vervalt de bedenktijd, als de klant uitdrukkelijk heeft ingestemd dat je binnen de bedenktijd begint en heeft verklaard dat ze haar bedenktijd verliest zodra de dienst is uitgevoerd. Leg je annuleringsregels daarom duidelijk vast en laat ze bij twijfel checken.

Met andere woorden: zolang je voorwaarden vooraf duidelijk zijn en je aanbetalingsbedrag redelijk is, sta je een stuk sterker als een klant ooit bezwaar maakt.

Vier punten die bij een geschil terugkomen

Mocht een geschil over een aanbetaling ooit escaleren (wat zelden gebeurt, maar de moeite waard om op voorbereid te zijn), dan beslist een rechter, of De Geschillencommissie als je daar rechtstreeks of via een brancheorganisatie bij bent aangesloten. Zonder aansluiting kan de Geschillencommissie je geschil niet behandelen. Er is geen vaste checklist, maar deze vier punten volgen uit de wet en zijn de moeite waard om af te dekken:

1. Was de aanbetaling zichtbaar op het moment van boeken? De boekingspagina of het bevestigingsproces moet het aanbetalingsbedrag en de annuleringsvoorwaarden tonen voordat de klant zich vastlegt (artikelen 6:230m en 6:234 BW).
2. Heeft de klant de voorwaarden kunnen lezen en geaccepteerd? De wet vraagt dat je de klant een redelijke mogelijkheid geeft om van je voorwaarden kennis te nemen (artikel 6:233 onder b BW). Een vinkje “Ik ga akkoord met de voorwaarden”, gelinkt aan je voorwaardenpagina, is een gangbare manier om dat aan te tonen.
3. Waren de voorwaarden duidelijk en begrijpelijk? Voorwaarden voor consumenten moeten duidelijk en begrijpelijk zijn opgesteld, en bij twijfel geldt de uitleg die voor de klant het gunstigst is (artikel 6:238 lid 2 BW). Vage juridische taal telt dus tegen je. “Bij annulering binnen 24 uur wordt de aanbetaling niet terugbetaald” is prima. Zes alinea’s juristerij die de klant nooit gelezen heeft, niet.
4. Was je redelijk bij uitzonderlijke situaties? Plotselinge ziekte, een familiale noodsituatie, een lekke band onderweg. Een afgesproken regel geldt niet voor zover toepassing in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (artikel 6:248 lid 2 BW). Een pro die een zieke klant terugbetaalt en de aanbetaling houdt bij een “vergeten”-no-show oogt redelijk. Een pro die elke aanbetaling houdt ongeacht de omstandigheden niet.

Dit is geen uitputtende lijst en geen garantie voor de uitkomst van een geschil. Maar als je boekingsstroom alle vier afdekt, heb je de belangrijkste basis gelegd.

Wat je voorwaarden eigenlijk moeten zeggen

Voor een eenvoudig beleid heb je niet per se een advocaat nodig. Een sjabloon als dit is een goed vertrekpunt:

Aanbetaling. Voor elke afspraak vragen wij een aanbetaling van €X (of X% van de behandelprijs). De aanbetaling wordt verrekend met de uiteindelijke factuur op het moment van de behandeling.

Annulering. Annuleer je je afspraak meer dan 24 uur van tevoren, dan ontvang je de aanbetaling volledig terug. Annuleer je binnen 24 uur of verschijn je niet op de afspraak, dan vervalt de aanbetaling als vergoeding voor de gereserveerde tijd en de reiskosten.

Uitzonderingen. Bij ziekte, familie-noodgevallen of overmacht - beoordelen wij het in redelijkheid. Neem zo snel mogelijk contact op zodat we samen een nieuwe afspraak kunnen plannen.

Dat is het hele beleid. Drie alinea’s. Helder, eerlijk, verdedigbaar. Een uitgewerkt voorbeeld met uitzonderingen en formuleringen vind je in een no-show beleid opstellen.

Zet het op je voorwaarden-pagina, link ernaar vanaf je boekingspagina, en plaats een samenvatting van één regel boven de aanbetalingsstap (“Je betaalt nu €X als aanbetaling. Bij annulering meer dan 24 uur van tevoren krijg je dit volledig terug.”) en dan zijn bedrag en voorwaarden zichtbaar voordat de klant boekt.

Schoon terugbetalen: de operationele kant

Dat is de juridische basis. De operationele kant is waar de meeste pro’s tegen problemen aanlopen - want als een terugbetaling lastig is, valt het beleid in elkaar.

De schone manier:

• Betaal terug via hetzelfde kanaal als waarmee de klant betaald heeft. Heeft ze via iDEAL betaald, dan terug via iDEAL. Heeft ze met kaart betaald, dan terug op de kaart. Vraag geen IBAN op die ze niet zelf heeft gegeven - voor haar lijkt het oplichting en het is meer werk voor jou.
• Betaal snel terug. Noem in je voorwaarden een termijn en houd je eraan; binnen 24-48 uur voorkomt de meeste vragen.
• Stuur een bevestigingsmail die precies vermeldt wat is terugbetaald en wanneer. “Hi [klant], we hebben je aanbetaling van €15 vandaag teruggestort op je bankrekening.” Dat is alles. Eén zin.
• Houd een dossier bij. Zowel de Belastingdienst als je eigen boekhouding verwachten een schoon spoor van inkomende aanbetalingen en uitgaande restituties. Een boekingsysteem dat elke transactie logt is voldoende.

Handmatige restituties via Tikkie-terugbetaling of een aparte overschrijving werken wel, maar veroorzaken meer administratieve wrijving dan ze waard zijn.

Waar een aanbetaling je niet tegen beschermt

Het is eerlijk om de grenzen te benoemen.

Een aanbetaling redt je niet van een klant die:

• Elke keer exact om 24 uur en 1 minuut van tevoren annuleert. Sommige klanten spelen het systeem. Het 24-uursvenster is de prijs die je betaalt voor een beleid dat voor iedereen eerlijk overkomt.
• Achteraf alsnog haar geld terug wil. Een iDEAL-betaling kan de klant zelf niet terugdraaien, alleen de ontvanger kan terugbetalen (Betaalvereniging Nederland), maar een klacht of geschil kost je wel tijd. Documenteer dus alles: wat de klant zag bij het boeken, wanneer ze annuleerde en wat je terugbetaalde.
• Een ster-recensie achterlaat omdat ze het niet eens was met de aanbetaling. De ruil is: meer no-show-bescherming in ruil voor iets meer boekingen die afketsen op je beleid. De meeste pro’s melden dat de ruil ruimschoots de moeite waard is.

Waarvoor een aanbetaling je wel beschermt is de massa-no-show - de losse boeker die je gratis had geghost maar dat niet wil doen voor €15.

Het beleid communiceren zonder dat het raar voelt

De framing is belangrijker dan de regel. Twee formuleringen, hetzelfde beleid:

Defensief (vermijd dit): “Wij vragen een aanbetaling omdat te veel klanten niet komen opdagen.”

Zelfverzekerd (gebruik dit): “Een aanbetaling bevestigt je afspraak en garandeert je tijdslot. Volledig verrekend met je factuur na de behandeling.”

De tweede framet de aanbetaling als een dienst-feature - de klant krijgt iets (een gegarandeerd tijdslot) - niet als een straf. Hetzelfde geld, hetzelfde juridische effect, een veel betere klantreactie.

De meeste pro’s vinden ook dat een korte uitleg op hun voorwaarden-pagina helpt bij de kleine minderheid die vraagt: “Vraagje over de aanbetaling - waarom doen jullie dit?” met een vriendelijk tweeregelig antwoord (“Omdat we mobiel werken plannen we onze dag rond bevestigde afspraken. De aanbetaling helpt ons je tijdslot vrij te houden - en is volledig terugbetaalbaar bij tijdige annulering.”) sluit de vraag bijna altijd af.

Wat je vandaag kunt doen

Als je je aanbetalingsbeleid aan het opzetten bent:

1. Schrijf de drie alinea’s voorwaarden hierboven in je voorwaarden-pagina.
2. Zorg dat het aanbetalingsbedrag en de 24-uur-annuleringsregel zichtbaar zijn op je boekingspagina voordat de klant zich vastlegt.
3. Kies een aanbetalingsbedrag van 10-25% van je gemiddelde behandelprijs - zie onze breakdown van no-show-kosten voor de rekensom over wat dit beschermt.
4. Kies een betaalmethode die schoon terugbetaalt - voor Nederland is dat iDEAL. Hoe je dat inricht, lees je in iDEAL koppelen aan je beauty-bedrijf.

Als je een boekingsysteem gebruikt dat geen aanbetalingen, restituties en heldere pre-booking-toelichting voor je afhandelt, doe je extra administratie waarvan de software dat voor je zou moeten opvangen.

pbw.life is specifiek gebouwd voor mobiele schoonheidsprofessionals in Nederland. Je stelt één aanbetalingsbeleid in (een vast bedrag of een percentage van de behandelprijs) en daarna wordt de aanbetaling bij elke boeking automatisch via iDEAL geïnd, rechtstreeks op je eigen Mollie-rekening. Je stelt ook een annuleringsbeleid in dat de klant bij het boeken accepteert: een tijdige annulering wordt automatisch volledig terugbetaald, en bij een late annulering wordt de aanbetaling terugbetaald of ingehouden, zoals je beleid zegt. In hoe aanbetalingen werken lees je alle gevallen.

Wil je alles in één overzicht - inclusief de no-show-kostenberekening en een voorbeeldbeleid? Lees onze complete gids over aanbetalingen en no-shows.

Start je gratis proefperiode van 30 dagen op pbw.life - bij aanmelden koppel je je betaalmethode met een controlebetaling van €0,01, en je kunt altijd opzeggen. Of bekijk onze tarieven als je eerst wilt zien wat elke tier bevat.

pbw.life is boekingssoftware met ingebouwde aanbetaling-inning, ingebouwde bewaartermijnen en AVG-rechtenafhandeling voor mobiele schoonheidsprofessionals in Nederland. Vragen over hoe het beleid uitpakt in jouw specifieke situatie? Mail ons op info@pbw.life. Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Voor een oordeel over jouw specifieke geval raadpleeg je een consumentenrechtadvocaat; voor een geschil met een klant kun je bij De Geschillencommissie terecht als je daar bent aangesloten. Wetsartikelen en bronnen gecontroleerd op 2 oktober 2026.